Japan staat wereldwijd bekend om zijn bijzondere eetcultuur. Van sushi en misosoep tot gefermenteerde gerechten die al eeuwenlang deel uitmaken van de Japanse keuken. Een van die traditionele voedingsmiddelen is nattō.
Misschien heb je er nog nooit van gehoord, maar in Japan is nattō een bekend gerecht dat vooral bij het ontbijt wordt gegeten.
Het bijzondere? Nattō wordt gemaakt van gefermenteerde sojabonen en staat bekend om zijn opvallende geur, kleverige structuur en zijn gehalte aan vitamine K2, voornamelijk in de vorm MK-7 (menaquinon-7).
Maar wat is nattō precies? Hoe wordt het gemaakt? Waarom bevat het zoveel vitamine K2? En wat is het verschil tussen de verschillende vormen van vitamine K?
In deze blog nemen we je mee naar de Japanse keuken en leggen we uit wat nattō en vitamine K2 zo interessant maakt.
Wat is nattō? Een traditioneel Japans gerecht
Nattō is een traditioneel Japans voedingsmiddel dat wordt gemaakt van gefermenteerde sojabonen.
Voor de productie worden sojabonen eerst geweekt en gekookt of gestoomd. Vervolgens worden ze gefermenteerd met een specifieke bacterie: Bacillus subtilis var. natto.
Tijdens dit fermentatieproces veranderen verschillende eigenschappen van de sojabonen. Het resultaat is een gerecht met een uitgesproken geur, een karakteristieke smaak en een bijzondere kleverige structuur.
Wie nattō voor de eerste keer ziet, zal waarschijnlijk vooral de plakkerige en draderige structuur opmerken. Wanneer je de gefermenteerde sojabonen met eetstokjes door elkaar roert, ontstaan er lange, kleverige draden.
Deze structuur ontstaat door stoffen die tijdens het fermentatieproces worden gevormd, waaronder polyglutaminezuur. Dat maakt nattō behoorlijk anders dan de sojabonen die we in de Europese keuken gewend zijn.
In Japan wordt nattō vaak gegeten als onderdeel van het ontbijt. Meestal wordt het geserveerd met warme rijst. Veelgebruikte toevoegingen zijn:
- Sojasaus
- Japanse mosterd, ook bekend als karashi
- Fijngesneden lente-ui
- Nori of andere zeewierproducten
De smaak wordt vaak omschreven als hartig, nootachtig en uitgesproken. Voor wie niet gewend is aan gefermenteerde sojabonen, kan nattō in het begin even wennen zijn!
Waarom bevat nattō zoveel vitamine K2?
Een van de opvallendste kenmerken van nattō is het gehalte aan vitamine K2.
Vitamine K2 behoort tot de vetoplosbare vitamines en komt in verschillende vormen voor. Een daarvan is MK-7, voluit menaquinon-7.
Tijdens de fermentatie van sojabonen kunnen bacteriën verschillende verbindingen produceren, waaronder vitamine K2 in de vorm MK-7. Daardoor kan nattō aanzienlijk meer MK-7 bevatten dan veel andere voedingsmiddelen.
Hoeveel vitamine K2 zit er in nattō?
Het gehalte aan MK-7 kan verschillen per product, gebruikte bacteriecultuur en fermentatieproces. In wetenschappelijke analyses worden voor nattō regelmatig waarden van honderden microgrammen MK-7 per 100 gram vermeld.
Sommige onderzochte producten bevatten ongeveer 800 tot meer dan 1.000 microgram MK-7 per 100 gram. Dat maakt nattō een opvallende natuurlijke voedingsbron van deze specifieke vorm van vitamine K2. De exacte hoeveelheid hangt af van het product.
Welke andere voedingsmiddelen bevatten vitamine K2?
Vitamine K2 komt niet uitsluitend voor in nattō. Ook verschillende andere voedingsmiddelen bevatten vormen van vitamine K2.
Niet ieder voedingsmiddel bevat dezelfde vormen of hoeveelheden vitamine K2. Nattō staat vooral bekend om het hoge gehalte aan MK-7, terwijl in andere voedingsmiddelen bijvoorbeeld MK-4, MK-8 of MK-9 kunnen voorkomen.
Hoeveel vitamine K2 bevatten verschillende voedingsmiddelen per 100 gram?
- Nattō → ca. 850–1.000 µg vitamine K2 (voornamelijk MK-7)
- Harde en gerijpte kazen → tot ca. 94 µg vitamine K2 (vooral MK-8 en MK-9)
- Zachte kazen → sterk variabel, afhankelijk van de kaassoort (verschillende vormen van K2)
- Kippenlever → ca. 7 µg vitamine K2 (MK-4)
- Eigeel → ca. 10–34 µg vitamine K2 (MK-4)
- Kip → ca. 6–32 µg vitamine K2 (MK-4)
Wat is vitamine K2 precies?
Vitamine K is een vetoplosbare vitamine die in verschillende vormen voorkomt. De twee bekendste groepen zijn vitamine K1 en vitamine K2.
Hoewel beide tot dezelfde vitaminefamilie behoren, verschillen ze in hun chemische structuur en in de voedingsmiddelen waarin ze voorkomen.
Vitamine K1: fylochinon
Vitamine K1 wordt ook fylochinon genoemd. Deze vorm komt vooral voor in groene bladgroenten, zoals spinazie, boerenkool en andere groene groenten.
Vitamine K2: menaquinonen
Vitamine K2 is een verzamelnaam voor verschillende verbindingen die menaquinonen worden genoemd. Deze vormen worden aangeduid met de afkorting MK, gevolgd door een cijfer.
Voorbeelden zijn MK-4, MK-7, MK-8 en MK-9. De cijfers verwijzen naar verschillen in de chemische zijketen van de moleculen. Die structuurverschillen beïnvloeden onder andere de eigenschappen van de verschillende vitamine K2-vormen.
Wat is het verschil tussen vitamine K1 en K2?
| Kenmerk | Vitamine K1 | Vitamine K2 |
|---|---|---|
| Andere naam | Fylochinon | Menaquinonen |
| Bekende voedingsbronnen | Groene bladgroenten | Onder andere gefermenteerde en dierlijke voedingsmiddelen |
| Vormen | K1 | MK-4, MK-7, MK-8, MK-9 en andere menaquinonen |
| Voorbeeld | Spinazie | Nattō |
| Officieel toegestane functies | Normale bloedstolling en instandhouding van normale botten | Normale bloedstolling en instandhouding van normale botten |
Wat doet vitamine K in je lichaam?
1. Vitamine K draagt bij tot een normale bloedstolling
Bloedstolling is een normaal biologisch proces waarbij verschillende eiwitten betrokken zijn. Vitamine K speelt een rol bij de normale werking van bepaalde stollingseiwitten.
Daarom is de volgende gezondheidsclaim toegestaan: Vitamine K draagt bij tot een normale bloedstolling.
2. Vitamine K draagt bij tot de instandhouding van normale botten
Botweefsel is voortdurend in verandering. Het lichaam beschikt over verschillende biologische processen die betrokken zijn bij de opbouw en het onderhoud van botweefsel.
Ook vitamine K heeft hierin een erkende functie. Daarom mag de volgende gezondheidsclaim worden gebruikt:
Vitamine K draagt bij tot de instandhouding van normale botten.
Wat is het verschil tussen Vitamine K2 MK-4 en MK-7?
Vitamine K2 bestaat uit verschillende menaquinonen. Twee daarvan zijn MK-4 en MK-7. Hoewel beide tot de vitamine K2-familie behoren, verschillen ze in hun chemische structuur.
MK-4, ook bekend als menaquinon-4, is een vorm van vitamine K2. Deze vorm komt onder andere voor in bepaalde dierlijke voedingsmiddelen.
MK-7, oftewel menaquinon-7, is een andere vorm van vitamine K2. Deze vorm is vooral bekend vanwege de aanwezigheid in nattō. MK-7 wordt daarnaast gebruikt als ingrediënt in voedingssupplementen.
Wat betekent de halfwaardetijd van vitamine K2?
Bij onderzoek naar vitamines wordt soms gesproken over de halfwaardetijd. Dat is de tijd waarin de gemeten hoeveelheid van een stof in bijvoorbeeld het bloed tot de helft is afgenomen.
Uit onderzoek blijkt dat MK-4 en MK-7 verschillen in hun aanwezigheid en verwerking in het lichaam. MK-7 kan na inname doorgaans langer in het bloed worden aangetoond dan MK-4.
Bij het vergelijken van vitamine K-supplementen is het daarom belangrijk om zowel naar de gebruikte vorm als naar de hoeveelheid per aanbevolen dagelijkse portie te kijken.
Waarom is nattō buiten Japan minder bekend?
Hoewel nattō in Japan een vertrouwd voedingsmiddel is, maakt het in Nederland en België veel minder deel uit van het dagelijkse eetpatroon. Daar zijn verschillende redenen voor.
1. De uitgesproken smaak
Nattō heeft een karakteristieke geur en smaak waar niet iedereen direct aan gewend is.
2. De bijzondere structuur
De kleverige, draderige structuur is voor veel mensen een nieuwe eetervaring.
3. De culinaire traditie
In Japan wordt nattō al generaties lang gegeten. In de Nederlandse en Belgische keuken spelen andere voedingsmiddelen een grotere rol.
4. De verkrijgbaarheid
Nattō is niet in iedere supermarkt verkrijgbaar. Je vindt het soms bij Aziatische speciaalzaken, Japanse voedingswinkels of gespecialiseerde webshops.
Hoewel nattō dus een interessante voedingsbron van MK-7 is, hoeft niet iedereen nattō te eten om vitamine K via de voeding binnen te krijgen. Vitamine K komt namelijk ook in andere voedingsmiddelen voor.
Vitamine K2 MK-7 in voedingssupplementen
Naast vitamine K uit gewone voeding bestaat vitamine K2 ook als ingrediënt in voedingssupplementen. Een van de vormen die hiervoor wordt gebruikt, is MK-7.
In supplementen wordt de hoeveelheid vitamine K2 doorgaans vermeld in microgrammen (µg).
Het is daarbij belangrijk om te controleren welke vorm van vitamine K wordt gebruikt en hoeveel de aanbevolen dagelijkse portie bevat. Bij Foodie hebben we gekozen voor vitamine K2 in de vorm MK-7.
Wat bevat Foodie’s Vitamine K2 Boost?
Onze Vitamine K2 Boost combineert vitamine K2 in de vorm MK-7 met alfalfa-extract. Per aanbevolen dagelijkse portie van één capsule bevat de formule:
- Vitamine K2 MK-7 (200 mcg): Voor onze Vitamine K2 Boost hebben we gekozen voor vitamine K2 in de vorm menaquinon-7 (MK-7). Deze vorm behoort tot de vitamine K2-familie en komt onder andere van nature voor in het Japanse gerecht nattō. Vitamine K draagt bij tot een normale bloedstolling en de instandhouding van normale botten.
- Alfalfa-extract (250 mg): Het tweede ingrediënt in onze formule is alfalfa, ook bekend als luzerne. Deze plant heeft de botanische naam Medicago sativa en behoort tot de vlinderbloemenfamilie. Alfalfa wordt in verschillende delen van de wereld geteeld en gebruikt als plantaardige grondstof. In onze Vitamine K2 Boost bevat de formule 250 mg alfalfa per aanbevolen dagelijkse portie. Wil je meer weten over deze plant? Lees dan onze blog over “Wat is Alfalfa? De superfood in onze Vitamine K2 Boost!“
Conclusie: nattō en vitamine K2, een bijzondere combinatie uit Japan
Nattō is een traditioneel Japans gerecht met een opvallende smaak, geur en structuur. Het wordt gemaakt van gefermenteerde sojabonen en staat vooral bekend om zijn gehalte aan vitamine K2 in de vorm MK-7.
Deze vorm van vitamine K2 behoort tot de menaquinonen en verschilt in chemische structuur van andere vormen, zoals MK-4. Vitamine K draagt bij tot een normale bloedstolling en de instandhouding van normale botten.
Naast voedingsmiddelen zoals nattō is vitamine K2 MK-7 ook verkrijgbaar als ingrediënt in voedingssupplementen. Bij Foodie hebben we deze vorm van vitamine K2 gecombineerd met alfalfa in onze Vitamine K2 Boost.
De formule bevat per aanbevolen dagelijkse portie 200 µg vitamine K2 (MK-7) en 250 mg alfalfa. Wil je meer weten over de volledige samenstelling en gebruiksaanwijzing? Ontdek Foodie’s Vitamine K2 Boost.
